In het jaar onzes Heren...
...was Judea bijna 'n eeuw in Romeinse handen.
In z'n zevende regeringsjaar beval keizer Augustus...
...alle inwoners
...terug te keren naar hun geboorteplaats...
...voor een volkstelling.
Velen reisden via Jeruzalem...
...de hoofdstad van hun gekweld land.
De stad werd beheerst door Fort Antonia...
...'t Romeinse machtscentrum.
En door de Gouden Tempel...
symbool van een onverwoestbaar geloof.
Ze gehoorzaamden de keizer...
...maar hielden trots hun erfgoed in ere.
Hun profeten hadden immers beloofd...
dat er een Messias geboren zou worden...
die redding en vrijheid zou brengen.
Je wordt geteld in Hebron.
Naam? - Samuel.
Stad? - Joppa.
Familie? - Michael.
Doorlopen. Doorlopen. - Ja.
Naam? - Jozef.
Stad? - Nazareth.
Familie? - David van Bethlehem.
En zij?
Mijn vrouw.
Doorlopen. Je wordt geteld in Bethlehem.
Schiet op. Schiet op.
Een Christusverhaal door generaal Lew Wallace
IN HET JAAR DES HEREN 26
Hoe heet dit dorp?
Nazareth.
Morgenavond zijn we in Jeruzalem.
Kom je niet naar de soldaten kijken, Jozef?
We hebben ze wel eerder gezien.
Ja...
...en 't zullen niet de laatsten zijn.
Mijn tafel is niet klaar.
Waar is je zoon?
Aan het wandelen in de heuvels.
Hij verwaarloost z'n werk.
Nee.
Toen ik hem een keer berispte, zei hij:
"Ik moet mijn Vaders werk doen."
Waarom werkt ie hier dan niet?
Hij werkt wel.
Trompetters.
Welkom, Messala.
Jij hebt nu het bevel.
Dank je.
Bedankt dat je mij komt aflossen.
Drusus...
...als jongen droomde ik ervan dit garnizoen te leiden.
Nu is het dan zover.
Ik ben commandant.
Geef acht.
Ik was die hitte vergeten.
Als dat het enige was.
Tot m'n veertiende woonde ik in Jeruzalem.
M'n vader was hoofd van... - Ja, ik weet het.
Je vader was een prima gouverneur.
Voor zover dat kan in deze uithoek.
Je moet met het moeilijkste beginnen, Sextus.
Ik kom hier op eigen verzoek.
Je zult merken dat de mensen zijn veranderd.
In welk opzicht?
Ze betalen geen belasting. 'n Absurde wrok tegen Rome.
Dat is niets nieuws.
En godsdienst. Er heerst hier godsdienstwaanzin.
Ze vernielen beelden van onze goden, van de keizer.
Straf ze.
Dat gebeurt ook.
Als we ze vinden.
Pak de leiders.
Ze zijn zo ongrijpbaar.
Er zijn vreemde krachten aan het werk.
Die Messias...
Die werd al voorspeld toen ik nog een kongen was, ja.
De Koning der Joden die hen het anti-Romeinse paradijs in leidt.
Belachelijk.
Zoals die woesteling Johannes...
...die mensen verzuipt.
En die timmermanszoon, die 'wonderen' verricht.
Weer zo'n volksmenner.
Nee, nee, nee. Deze man is anders.
Hij predikt dat God in ieder mens zit.
Soms zijn ze zeer diepzinnig.
Jij moet nodig naar Rome.
Ga terug, Sextus.
Ga naar Capri. Zwemmen en zonnen.
Vergeet die God in ieder mens.
Slechts een man is goddelijk. - Weet ik.
De keizer is boos.
Hij wil orde in Judea.
Die moet ik herstellen.
Hoe? Je kunt iemand oppakken en opsluiten.
Maar hoe bestrijd je hun ideeën?
Vooral zo'n nieuw idee.
Er staat een Jood buiten, voor tribuun Messala.
Heeft ie geen naam?
Hij zegt dat hij prins Judah Ben-Hur is. - Behandel 'm dan als een prins.
Zeg dat ik er aan kom.
Ja, tribuun.
Centurion!
Dit was vroeger zijn land.
Vergeet dat niet.
Ja, tribuun.
Zeer wijs. Ben Hur is de rijkste man van de stad.
En het hoofd van een invloedrijke familie.
'n Jeugdvriend van me.
'n Soort broer.
Sextus...
...weet je hoe je een idee moet bestrijden?
Ik zal het je zeggen.
Met een ander idee.
Ik zou terugkomen.
Dat had ik niet verwacht.
Wat ben ik blij.
Je ziet er goed uit. - Jij ziet er goed uit!
Je bent nu tribuun.
Toen ik dat hoorde, heb ik op je gedronken.
We nemen er nog een.
Je zus en je moeder in orde? - Ja.
Ze praten steeds over jou.
Is Tirza al getrouwd? - Nee.
Vrijers zat, maar ze droomt...
Ze aanbidt je al vanaf d'r vijfde.
Ik wil haar zien.
Jaag je nog op jakhalzen en leeuwen?
Of ben je nu te deftig?
Weg met Eros. Leve Mars. - Weg met Eros. Leve Mars.
Waar die balken kruisen?
Goed.
Na al die jaren!
Nog steeds vlakbij elkaar.
En dikke vrienden.
Dat hoop ik maar.
Jazeker.
Jij bent Romein, ik Jood.
Je hebt me ooit het leven gered.
De beste daad van mijn leven.
Judea...
...is moeilijk te regeren.
Ik heb hulp nodig.
Jouw hulp, jouw advies.
Wil je mijn advies horen? - Ja.
Trek je legioenen terug.
Geef ons de vrijheid.
Helaas is onze keizer dol op zijn rijk.
Op Judea in het bijzonder.
Dat is niet wederzijds.
Wat is er treuriger dan een onbeantwoorde liefde?
Mijn onderkomen.
Nogal Spartaans.
Nee, hoor.
Sober, rechtschapen.
Romeins.
Ik word de tweede man na de gouverneur, Valerius Gratus.
Hij is onderweg met een paar legioenen.
Dus de geruchten kloppen.
De keizer ergert zich aan jouw landgenoten.
Er hangt een opstand in de lucht. Die zal neergeslagen worden.
Jij en je familie hebben niets te vrezen.
Je bent mijn vriend.
Ik ben Jood. - Je bent net een Romein!
Wat heb jij gemeen met dat gepeupel?
Het is mijn volk. - Mijn wijze Judah.
Je moet je aanpassen om te overleven.
Je bent veranderd.
Volwassen geworden. Ik heb de wereld gezien.
En Rome. Het is geen toeval dat die stad aan de Tiber...
... nu de wereld beheerst.
Jullie legioenen.
Niet alleen daardoor.
Andere landen hebben ook goede legers.
Oh, nee.
Het lot wees ons aan om beschaving in de wereld te brengen.
Onze wegen en schepen verbinden elke uithoek van de wereld.
Ons recht, onze architectuur en literatuur.
Ik geloof in mijn volk.
Natuurlijk. En jij kunt ze helpen.
Hoe dan?
Je bent 'n aristocraat.
Jouw familie wordt alom gerespecteerd. Je bent de prins van je volk.
Je bent rijk en machtig, je hebt een goede naam.
De mensen luisteren naar jou.
Zeg ze dat hun verzet dom is.
Het is zelfs zinloos.
Het betekent de vernietiging van jouw volk.
Ik ben tegen geweld. Dat is bekend.
Dat heb ik gezegd. En dat zal ik weer doen.
Dan zijn we het eens!
Wanneer mag ik langskomen?
Wij hoopten op morgen. - Prima.
En nu onze dronk.
Vreselijke wijn, trouwens.
Speciaal gegist voor het Romeinse leger.
Wat wreed tegenover jullie veroveraars.
De wereld is waanzinnig.
Een ding is dat niet:
De trouw tussen vrienden.
Judah, e moeten in elkaar geloven.
Drink je daarop?
Met hart en ziel.
Hier is het. Precies zoals vroeger.
't Plein waar we speelden.
't Dak waar we steentjes vanaf gooiden.
We waren boeven, hè? - Nee, lieverdjes.
Ik verlang wel 's naar die tijd.
Er is niets veranderd.
Behalve de fontein.
De put viel altijd droog. - Elke zomer weer.
Een nieuwe fontein, een nieuwe Tirza. Je bent groot geworden.
Hij is niets veranderd. - Nee?
Zeker wel. Hij was een jongen. Nu is hij een man.
Met vele verantwoordelijkheden.
Kom.
De keizer bouwt veel, met veel marmer.
O ja, dit is voor jou.
Zoiets moois heb ik nog nooit gezien.
Uit Rome? - Libië. Daar was ik vorig jaar.
'n Grootse veldtocht.
Hun legers sloegen na 2 dagen al op de vlucht.
We trokken op naar hun hoofdstad. Een barbaarse stad, maar fascinerend.
Dat wil zeggen, tot wij kwamen.
Helemaal in de as gelegd.
Ik verveel jullie.
Kom mee. Ik wil je iets laten zien.
Bedankt.
Een toepasselijk cadeau. Een broche voor een vrouw.
Hoe vind je 'm?
Schitterend.
Een Arabier.
Hij ziet er rasecht uit. Ik heb 'm gefokt.
Mag ik 'm eens proberen?
Wanneer je maar wilt. Hij is van jou.
Geef je 'm aan mij?
Oh, Judah!
Bedankt. Het wordt weer net als vroeger tussen ons.
Heb je nagedacht...
... over wat ik gisteren zei?
Ja, ik heb al met een aantal mensen gepraat.
Gezegd dat ik tegen geweld was.
De meesten waren 't met me eens.
De meeste? Niet iedereen?
Nee, niet iedereen.
Wie dan niet?
De gebelgden en ongeduldigen.
Wie waren dat?
Ja, Judah. Wie zijn het?
Moet ik mensen gaan verklikken?
Het zijn misdadigers.
Het zijn geen misdadigers, Messala. Het zijn patriotten.
Patriotten?!
Judah, laat mij je iets uitleggen. Misschien weet je het niet...
...maar de keizer houdt het oosten in de gaten.
Dit is mijn kans. En de jouwe.
Als ik slaag, kan ik elke post krijgen.
En jij ook. Dat beloof ik. En weet je waar het kan eindigen?
Rome. Misschien zelfs aan de zijde van de keizer zelf.
Dit is het juiste moment.
Ik zweer het.
De keizer kijkt. Ik hoef 'm alleen maar te dienen.
Jij hoeft me daar alleen maar bij te helpen.
Je praat alsof hij God is. - Hij is god. De enige.
Hij is de werkelijke macht op aarde. Niet...
Niet die...
Help me, Judah.
Ik zou alles voor je doen...
...behalve mijn volk verraden.
Wat betekenen de levens van een paar Joden voor jou?
Al kan ik ze niet overtuigen, ik laat ze niet door jou vermoorden.
Je moet een ding goed begrijpen.
Mijn volk heeft een verleden en een toekomst.
Toekomst? Jullie zijn verslagen.
Al verover je ons land en slacht je ons af...
Dit is niet het einde. Wij zullen herrijzen.
Jullie teren op dode dromen, op mythen.
De tijd van Salomo is voorbij. Denk je dat die terug komt?
Jozua en David komen niet terug.
Er is maar een realiteit.
Doe niet zo dom en kijk naar Rome.
Liever dom dan een verrader of een moordenaar.
Ik ben 'n soldaat. - Je doodt voor Rome, voor het kwaad.
Ik waarschuw je. - Nee, ik waarschuw jou.
Rome trotseert God.
Rome houdt mijn volk en de hele wereld in 'n wurggreep.
Maar niet eeuwig.
Als Rome valt, zal er over de hele wereld...
...een vrijheidskreet klinken zoals je nog nooit hebt gehoord.
Of je helpt me, of je bestrijdt me. Je hebt geen andere keus.
Je bent voor mij of tegen mij.
Als dat de keus is...
...dan ben ik tegen je.
Daar zijn ze.
Waar is Messala?
Waar is... - Hij is weg.
Weg?
Waarom? - Hij kon niet blijven.
Wat is er gebeurd? - Hij heeft het vast druk.
Laten we gaan eten.
Gezegend zij U, onze Heer, onze God, koning van de wereld...
...die ons brood schenkt van het land.
We zullen hem nooit meer zien, Tirzah.
Hij wilde dat ik ons volk zou verraden.
De karavaan uit Antiochië is er. - Ja, Amrah, Ik heb hem gezien.
Simonides.
Welkom.
Welkom thuis. - Meester.
Hij heeft veel cadeaus meegbracht.
Amber en jade voor mij, zijde voor Tirzah.
En voor de meester heb ik wijn.
't Mooiste is dat jij er bent.
Dank u. Ik heb goed nieuws uit Antiochië.
Karavanen uit Petra. - Zijn allemaal aangekomen.
In orde. - Hier is de boekhouding.
En Numidië?
Die handelsroute is van ons, volgens een verdrag met de koning.
Eens per jaar kom jij langs met de boekhouding.
En eens per jaar ben ik weer wat rijker.
Mijn rentmeester is mijn schat.
Ik behoor aan het huis van Hur.
Verder heb ik alleen mijn dochter.
Een jongedame zeker? - Ja, en uw eigendom.
Geboren als dochter van uw slaaf.
Jij bent een vriend, geen slaaf.
Esther is hier om u te vragen of ze mag trouwen.
Natuurlijk. Ik wens je vele kleinkinderen toe.
Als God het wil.
Esther wil haar meester spreken.
Wil je graag trouwen, Esther?
Het is mijn vaders wens.
Je man heeft geluk.
Hoe heet hij?
David, zoon van Matthias.
Van welk huis?
Z'n eigen. - Hij is een vrij man.
Wat weet je van hem?
Ik heb hem een keer gezien.
'n Koopman uit Antiochië.
Hij betaalt voor haar vrijheid.
Ik geef Esther haar vrijheid als huwelijksgeschenk.
U bent vrijgevig, meester.
Hou je van hem?
Ik zal van hem leren houden.
Je hebt mijn toestemming.
We drinken op jouw geluk.
En op een veilige terugkeer.
Stoor ik?
Nee.
Waar dacht je aan?
Ik nam afscheid...
...van deze stad...
...en van dit huis.
Je was hier niet vaak. Wat herinner je je er nog van?
M'n vader nam me soms mee...
...toen ik nog klein was.
In dit huis was ik altijd gelukkig.
Behalve die ene keer.
Toen jij en je vriendje, dat Romeinse jongetje...
Messala. - Ja.
Jullie waren op jacht geweest...
...en ze brachten jou gewond thuis.
Ik raakte je gezicht aan...
...en bad tot God: "Laat 'm niet sterven."
Ik hoor nog hoe je dat zei. Teder, net als nu.
Ja, meester.
Meester? Waarom, je bent nu vrij.
Vreemd. Ik heb me nooit een slavin gevoeld.
En nu...
...voel ik me nauwelijks vrij.
In de tijd van de wijze Salomo...
...als er toen een slavin was...
... waar hij een oogje op had...
dan kon hij haar uitkiezen...
en tot zich nemen.
In de tijd van die wijze Salomo.
'n Andere tijd.
Lang geleden.
Als je geen bruid was...
...zou ik je een afscheidszoen geven.
Als ik geen bruid was...
...hoefden we geen afscheid te nemen.
Je slavenring.
'n Goede ruil.
Jij je vrijheid, ik de ring.
Doe je 'm om?
Tot je de juiste vrouw vindt?
Ja.
Tot dan.
De goden zijn met u, heer Gratus.
Uw ambtskrans, gouverneur.
Dank u, tribuun.
Ik zie geen stadsdelegatie.
Die komt niet. - Nee?
De stad zal u niet warm onthalen...
...maar wel rustig. Dat zweer ik u.
Laten we doorrijden.
Daar is Messala.
Hij heeft je gezien, Judah.
De nieuwe gouverneur.
Ga opzij!
Ga opzij. - Jij, kom!
Natuurlijk de Joden weer!
Doe open in naam van de Keizer!
Judah! Tirza! Wat is er gebeurd?
Doe open in naam der wet!
Ik keek alleen. - 'n Dakpan raakte de gouverneur.
Het was mijn schuld niet. - Ze geloven haar niet.
Ze hoeft niets te zeggen. Hoor je? Niets zeggen, Tirza.
Open de poort!
Ik praat wel met ze.
Arresteer hem. - Wacht...
De vrouwen ook. - Hou ze tegen!
Het ging per ongeluk.
Luister nou. Ik stond op het dak... Het was een ongeluk.
Dit is 'm. Wij hebben het gezien. - Het ging per ongeluk.
Per ongeluk? - Ik zweer het.
Ik leunde op een dakpan. Er zat een dakpan los.
Meenemen. Iedereen.
Hij vertelt de waarheid! - Ik was het! Laat ze gaan!
Geef acht!
Messala.
Zeg dat ze zich vergissen.
Ik leunde op een dakpan en die liet los.
Het was een ongeluk.
Laat ze gaan. Ze zijn onschuldig.
Laat de bedienden gaan.
Laat ze gaan. In het gelid.
Mee.
Waarheen?
Tyrus.
Tyrus?
Ik ben niet berecht.
Moet ik dan sterven in de galeien zonder rechtzaak?
De aanklacht is ongegrond. Absoluut niet waar!
Wacht! Mijn moeder en mijn zuster? Wat gebeurt eer met hen?
Bind 'm vast.
Zijn ze in veiligheid? - Ik kan niets zeggen.
Doorlopen.
Cipier!
Wacht, naar binnen!
De trap op!
Cipier!
Naar rechts.